Professioneel » Wat doet de overheid

De overheid is een voorstander van collectief en particulier opdrachtgeverschap. Het rijk, de provincies en de gemeenten leveren hier allemaal op hun eigen manier een bijdrage aan.

Het Rijk: een Expertteam voor gemeenten

De rijksoverheid, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK), deelt vooral kennis. Dit doet ze bijvoorbeeld door de inzet van een Expertteam Eigenbouw waar gemeenten een beroep op kunnen doen om expertise in huis te halen. Het Expertteam presenteert zich via een krant ’Ruim baan voor Eigenbouw’ of bekijk de film hieronder. De tweede krant ’Gemeenten uit de startblokken’ geeft een impressie van één jaar Expertteam. Minister Donner verlengde in de zomer van 2011 het team met 2 jaar.


Het Rijk liet een studie door het OTB uitvoeren naar verschillen in Particulier Opdrachtgeverschap tussen Nederland, Vlaanderen en Nordrhein-Westfalen (D). Het marktaandeel van PO ligt daar beduidend hoger, tussen 45 en 55% tegenover 11% in Nederland. De PO-cultuur is er anders maar ook de beschikbaarheid en prijzen van de grond. De rol van de architect is veel groter en wettelijk verankerd.
Vanuit het Rijk is een subsidiebudget aan provincies gegeven om specifiek CPO projecten te ondersteunen, zie hieronder.
Verder zorgde de overheid ervoor dat er via de nieuwe Wet op de Ruimtelijke Ordening (nWRO) grond aangewezen kan worden voor particulier opdrachtgeverschap.

Het ministerie van Cultuur (OC&W) maakt zich sterk voor de relatie ruimtelijke kwaliteit en particulier opdrachtgeverschap. Voortkomend uit de ArchitectuurNota uit 2008 heeft het Laboratorium voor PO de culturele dimensie van eigenbouw versterkt; iemand die huis bouwt, bouwt ook aan een deel van de omgeving. Resultaten van het Laboratorium zijn op een aparte website verzameld.

Provincie: subsidieregeling voor CPO-projecten

Provincies hebben van de minister geld gekregen voor het instellen van een subsidieregeling voor de startfase van CPO-projecten. In totaal is er 8 miljoen euro beschikbaar voor CPO-projecten. Een aantal provincies heeft hier eigen geld bijgelegd en schept zo ruimte om niet alleen CPO groepen te helpen maar ook gemeenten te helpen om bijvoorbeeld CPO beleid op te stellen. In hun regeling stellen de provincies onder andere de voorwaarden voor subsidie vast.

Alle provincies hebben een regeling, in het overzicht hebben we de achtergrond en hoofdlijnen op een rij gezet.

Provincie: handboek voor gemeenten

Een flink aantal provincies heeft een Handboek CPO laten maken voor haar gemeentes. Dat handboek legt uit hoe gemeenten kunnen omgaan met CPO en wat ze ervoor moeten regelen. Het is derhalve ook voor particulieren interessant om te lezen: als u meer weet van de gemeente, kan dat de samenwerking alleen maar bespoedigen.

Klik hier voor informatie over het handboek.

Gemeente: stimuleren en faciliteren

Gemeenten kunnen op verschillende manieren omgaan met PO en CPO. Sommige gemeenten hebben CPO opgenomen in hun woonvisie of stellen grond ter beschikking voor CPO-projecten. Andere gemeenten bieden bijvoorbeeld faciliteiten als voorfinanciering van de plankosten, of helpen met het planproces. Bij de voorbeeldprojecten vindt u een aantal gemeenten die CPO inmiddels actief stimuleren.

Sommige gemeenten hebben CPO nog niet actief in hun beleid opgenomen. Zij zullen doorgaans nog moeten bepalen (en uitwerken) hoe ze een CPO-initiatief zo goed mogelijk kunnen faciliteren.